Xu hướng tiêu dùng 2026: khách hàng ưu tiên các thương hiệu có trách nhiệm với môi trường, cộng đồng và xã hội

(DNNN) – Chiều 22/5, Hội thảo “Xu hướng tiêu dùng 2026 và ESG doanh nghiệp cần thích ứng thế nào?” do Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao và Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp (BSA) tổ chức đã thu hút đông đảo doanh nghiệp tham dự.

Hội thảo được tổ chức nhằm giúp doanh nghiệp cập nhật xu hướng tiêu dùng mới, đồng thời hiểu rõ hơn các yêu cầu ESG (môi trường, xã hội, quản trị) từ thị trường quốc tế và thực tiễn triển khai tại Việt Nam. Đây cũng là dịp để doanh nghiệp tìm giải pháp thích ứng trong bối cảnh phát triển bền vững đang trở thành tiêu chuẩn mới của thương mại toàn cầu.

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao Vũ Kim Hạnh chia sẻ, xu hướng tiêu dùng năm 2026 cho thấy người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các thương hiệu có trách nhiệm với môi trường, cộng đồng và xã hội. Vì thế, ESG không còn chỉ là “tiêu chuẩn để xuất khẩu”, mà đang trở thành yếu tố quan trọng quyết định năng lực cạnh tranh, khả năng tiếp cận thị trường và mức độ gắn kết với người tiêu dùng trong dài hạn.

Theo các chuyên gia, những thị trường lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản đang liên tục nâng cao yêu cầu về ESG thông qua các quy định như Chỉ thị CSRD, cơ chế điều chỉnh carbon CBAM cùng các tiêu chuẩn minh bạch chuỗi cung ứng và trách nhiệm xã hội. Điều này buộc doanh nghiệp phải thay đổi mô hình phát triển theo hướng xanh hơn, minh bạch hơn và bền vững hơn.

Song song đó, xu hướng tiêu dùng năm 2026 cho thấy, người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các thương hiệu có trách nhiệm với môi trường, cộng đồng và xã hội. ESG vì thế không còn chỉ là “tấm vé” cho xuất khẩu mà đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng gắn kết với khách hàng.

Tại hội thảo, bà Nguyễn Cao Ngọc Dung – Phụ trách phát triển thị trường Việt Nam và Philippines của Công ty NielsenIQ, đã mang đến những số liệu thống kê đáng suy ngẫm về bức tranh toàn cảnh của ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG). Khảo sát của NielsenIQ cũng cho thấy người tiêu dùng ngày càng cân nhắc kỹ hơn trước khi chi tiêu. Trong bối cảnh đó, người tiêu dùng ưu tiên các mặt hàng thiết yếu, hạn chế mua sắm xa xỉ và tăng cường nấu ăn tại nhà để tiết kiệm chi phí. Nhiều người cũng chuyển sang săn khuyến mãi trên các nền tảng trực tuyến hoặc tạm dừng mua các sản phẩm không thật sự cần thiết.

Tuy nhiên, người Việt vẫn sẵn sàng trải nghiệm sản phẩm mới. Theo NielsenIQ, có đến 92% người tiêu dùng cho biết họ sẵn sàng thử thương hiệu hoặc sản phẩm mới nếu phù hợp nhu cầu và mang lại trải nghiệm thú vị. Ngoài yếu tố giá cả, người tiêu dùng hiện ngày càng quan tâm đến chất lượng và sức khỏe. Khoảng 86% người Việt cho biết họ ưu tiên chất lượng hơn giá bán.

Một trong những xu hướng nổi bật hiện nay là người tiêu dùng bị tác động rất mạnh bởi mạng xã hội và livestream. Báo cáo cho thấy 95% người mua online từng mua hàng qua livestream, trong khi các đánh giá trực tuyến và nội dung trên mạng xã hội ngày càng ảnh hưởng lớn tới quyết định mua sắm.

Điều này khiến cuộc cạnh tranh không còn diễn ra chủ yếu ở quầy kệ siêu thị mà chuyển mạnh sang không gian số. Một video TikTok hay một phiên livestream đôi khi có sức tác động lớn hơn cả chiến dịch quảng cáo truyền thống.

Đặc biệt, Gen Z đang trở thành nhóm khách hàng khiến doanh nghiệp phải thay đổi tư duy bán hàng. Đây là thế hệ quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe, môi trường, trải nghiệm cá nhân và tính chân thực của thương hiệu. Họ dễ bị ảnh hưởng bởi video ngắn, đánh giá online và tương tác mạng xã hội hơn các hình thức quảng cáo thông thường.

Theo bà Nguyễn Cẩm Chi – Giám đốc Khối Tư vấn Phát triển Bền vững, Công ty Tư vấn & Quản lý MCG, trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe, môi trường và trách nhiệm xã hội, ESG không còn là câu chuyện hình ảnh thương hiệu mà đang trở thành yêu cầu thực tế của thị trường.

Theo bà Cẩm Chi, không ít doanh nghiệp chi hàng trăm triệu đồng để thực hiện các chứng chỉ ESG nhưng chưa mang lại hiệu quả thực tế. Doanh nghiệp cần xác định rõ “làm để làm gì” và khách hàng thực sự yêu cầu điều gì thay vì chạy theo phong trào chứng nhận.

Bà Cẩm Chi cho rằng, doanh nghiệp nhỏ và vừa không nên bắt đầu phát triển bền vững bằng những chiến lược quá lớn mà cần đi từ các hành động nhỏ, tạo hiệu quả thực tế trước. Khi nhìn thấy “quick win” và lợi ích rõ ràng, doanh nghiệp mới nên xây dựng chiến lược dài hạn.

Bà đề xuất doanh nghiệp có thể bắt đầu phát triển xanh bằng những việc nhỏ nhưng có hiệu quả sớm, như tiết kiệm điện, quản lý nước thải, tận dụng phụ phẩm, giảm lãng phí trong sản xuất, hoặc sắp xếp lại nhân sự để tránh lãng phí chất xám…

Theo bà Cẩm Chi, doanh nghiệp nhỏ có lợi thế lớn ở khả năng ra quyết định nhanh và linh hoạt. Nếu xác định đúng khách hàng mục tiêu, hiểu rõ yêu cầu của chuỗi cung ứng và tận dụng tốt các chính sách hỗ trợ vốn xanh, doanh nghiệp hoàn toàn có thể từng bước tham gia vào quá trình chuyển đổi bền vững.

Công Thành