Khám phá tài nguyên bản địa Việt Nam: Khi lá cỏ hóa “vàng xanh” lên kệ hàng thế giới

(DNNN) – Ngày 24/8, tại không gian Phiên chợ Xanh – Tử tế (135A Pasteur, phường Xuân Hòa, TP Hồ Chí Minh), Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao, Trung tâm BSA và BSAS (Dự án Hàng Việt Nam chất lượng cao chuẩn hội nhập) phối hợp tổ chức mini show với chủ đề: “Khám phá tài nguyên bản địa Việt Nam: Khi lá cỏ hóa “vàng xanh” lên kệ hàng thế giới”.

Tại đây, những câu chuyện về việc biến các nguyên liệu tưởng chừng bỏ đi thành vật liệu mới đầy tiềm năng đã được chia sẻ, mở ra hướng đi đầy hứa hẹn cho hàng hóa Việt Nam.

Với tinh thần đổi mới sáng tạo, Công ty Cổ phần Kết nối Thời trang Faslink được xem là doanh nghiệp tiên phong trong việc khai thác hai loại nguyên liệu độc đáo: lá dứa và bã cà phê để phát triển thành sợi vải phục vụ ngành công nghiệp thời trang bền vững. Trong đó, sợi lá dứa là nguyên liệu được đánh giá có những tính năng vượt trội, kháng khuẩn, chống nắng, khử mùi… với hiệu quả trên 98%, hoàn toàn không dùng hóa chất.

Tháng 7 vừa qua, doanh nghiệp đã mang hai chất liệu này tới Texworld USA 2025 tại New York (Hoa Kỳ), chinh phục các nhà mua hàng và nhà thiết kế quốc tế.

Theo bà Trần Hoàng Phú Xuân, thị trường hàng hóa luôn cần những vật liệu mới. Đặc biệt những công ty lâu đời luôn phải tìm kiếm các vật liệu mới để làm sản phẩm. “Trong ngành may mặc, vật liệu mới sẽ tạo nên những trải nghiệm mới cho người dùng. Tất cả các vật liệu mới đều phải cần sự nỗ lực rất lớn của doanh nghiệp để được đa số người tiêu dùng lựa chọn. Mặc nhẹ, đa tính năng sẽ là xu hướng trong ngành may mặc”, bà Xuân chia sẻ.

Câu chuyện tương tự cũng đến từ ông Đỗ Đăng Khoa – nhà sáng lập Làng Mướp. Từ những quả mướp quen thuộc ở làng quê, Làng Mướp đã sáng tạo ra hơn 20 dòng sản phẩm đa dạng, từ đồ dùng nhà bếp, vật dụng trang trí cho đến đồ chơi thú cưng, và đã xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc.

Ông Khoa chia sẻ, tiêu dùng xanh đang là xu hướng toàn cầu. Những sản phẩm từ xơ mướp, vốn thân thuộc ở Việt Nam, giờ đây trở thành “sản phẩm xuất khẩu xanh” có khả năng phân hủy sinh học hoàn toàn, đáp ứng thị hiếu của khách hàng quốc tế.

Ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long, cỏ năn tượng vốn mọc hoang ven sông, bờ ruộng. Ông Lai Trí Mộc – Tổng Giám đốc Vietnam Housewares, thành viên của Hội Mỹ nghệ và chế biến gỗ TP.HCM, cho biết doanh nghiệp tiếp cận nguồn tài nguyên cỏ năn tượng tại các tỉnh miền Tây từ năm 2002, nhưng mãi sau đó khi đủ các điều kiện sản xuất cũng như khách hàng đủ lớn thì mới bắt đầu “nghiêm túc” với loại nguyên liệu này.

Công ty đã đầu tư nghiên cứu, từ khâu thu hoạch, sơ chế, chế tạo máy cắt, bó cỏ, để giảm chi phí nhân công, hạ giá thành, tăng tính cạnh tranh. Điểm đặc biệt là cỏ năn tượng trước đây được bà con cắt bỏ để tạo độ thông thoáng cho đồng ruộng thì nay mang bán có thêm tiền. Người dân địa phương có thêm việc làm với đan lát.

“Hiện nay các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ cỏ năn tượng của chúng tôi đã có trên quầy kệ thế giới. Tại Walmart, chắc chắn có sản phẩm cỏ năn tượng Made in Vietnam. Cỏ năn tượng miền Tây đã nằm trên kệ siêu thị của đại gia bán lẻ toàn cầu”, ông Mộc khẳng định.

Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao chia sẻ, Việt Nam sở hữu những nguồn tài nguyên bản địa vô cùng quý giá. Nếu biết cách nghiên cứu, sáng tạo và thương mại hóa đúng cách, chúng hoàn toàn có thể trở thành “vàng xanh” mang lại giá trị kinh tế cao.

Dù vậy, theo bà Hạnh, nếu làm hay mà không biết bán thì sẽ mãi chỉ là nguyên liệu quê nhà. Quan trọng là phải bán với giá trị gia tăng cao nhất, kết nối được với thị trường và người tiêu dùng. Để phát triển bền vững, doanh nghiệp phải thúc đẩy sản xuất xanh; đầu tư nghiên cứu, phát triển; chung tay xây dựng thương hiệu quốc gia, định vị hàng Việt trên bản đồ quốc tế.

Chương trình là hoạt động nối tiếp Diễn đàn Chuyển đổi Xanh & Ngày hội tái chế 2025, nằm trong chuỗi Công trình Xanh và Tiêu dùng Xanh mà Chủ tịch Hội DN HVNCLC Vũ Kim Hạnh công bố tại diễn đàn. Mục tiêu là duy trì kết nối giữa doanh nghiệp, chuyên gia và người tiêu dùng, đồng thời giới thiệu các mô hình chuyển đổi tài nguyên bản địa thành sản phẩm đạt chuẩn, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước. Đồng thời giới thiệu để lan tỏa, nhân rộng và khuyến khích các mô hình sáng tạo vì tương lai bền vững.

Công Thành