Thứ Năm , 24 Tháng Chín 2020
Home » Kinh tế » Quản trị DN gia đình: thách thức để đưa DN vươn xa

Quản trị DN gia đình: thách thức để đưa DN vươn xa

Trưa ngày 31/10 tại khách sạn Rex, báo “TheLEADER” phối hợp với GIBC Group tổ chức Hội thảo Quản trị doanh nghiệp gia đình.

Tổng Biên tập TheLEADER phát biểu khai mạc hội thảo

Doanh nghiệp gia đình hay rộng ra là kinh tế gia đình chính là hạt nhân của nền kinh tế tại bất cứ quốc gia nào. Khảo sát 10 doanh nghiệp gia đình lớn nhất trên thế giới hiện nay cho thấy, tổng số vốn của các doanh nghiệp gia đình này lên đến trên 3.000 tỷ USD.

Nếu gia đình là hình thái xã hội lâu đời nhất của con người, thì doanh nghiệp gia đình là mô hình kinh doanh lâu đời và phổ biến nhất trên thế giới. Doanh nghiệp gia đình xuất hiện rộng khắp dưới hình thức các cửa hàng góc phố cho tới những tập đoàn đa quốc gia hùng mạnh toàn cầu. Số liệu của Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho thấy ở Việt Nam, 100 doanh nghiệp gia đình lớn nhất đóng góp 25% GDP. Trong danh sách 50 công ty niêm yết tốt nhất VN có nhiều doanh nghiệp gia đình như: Vingroup, Vietjet, Thành Thành Công, Kido… Những dự án mang lại giá trị lớn như: dự án Vinfast của Tập đoàn Vingroup, dự án đầu tư cảng hang không Vân Đồn của Sungroup, thành tựu của nhà máy lắp ráp xe Mazda lớn nhất Đông Nam Á của Trường Hải, hay dự án 4 tỷ USD xây dựng TP Thông minh (Smart City tại Đông Anh cũa Tập đoàn BRG và Sumittomo)… Những thông tin trên đã khẳng định doanh nghiệp gia đình đang đóng góp vai trò quan trọng vào sự phát triển kinh tế thế giới nói chung và kinh tế VN nói riêng.

Ở Đông Nam Á ít thấy tập đoàn gia đình nào vươn ra tầm thế giới. Việt Nam với những triển vọng kinh tế vĩ mô lạc quan gần đây luôn mơ ước rằng, có ngày thương hiệu Việt làm rạng danh người Việt với thế giới. Và nhiều công ty gia đình Việt như những “ngôi sao ban mai”, như Minh Long, Biti’s, như Vietjet, như Vingroup… cũng mang trong mình hoài bão đó, đặc biệt với thế hệ kế thừa đã được trang bị tri thức hiện đại, có ý chí viết tiếp câu chuyện của cha anh mình, gìn giữ và phát triển cơ nghiệp cho nhiều thế hệ sau.

Tại Việt Nam các doanh nghiệp gia đình cũng có cách quản trị riêng, doanh nghiệp gia đình vận hành theo những giá trị triết lý sống Á Đông, thâm tình giữa các thành viên trong gia đình và gắn kết bền chặt với nhau. Những doanh nghiệp gia đình thành công thường xây dựng được quản trị doanh nghiệp, không “gia đình trị” mà có phương thức quản lý chuyên nghiệp. Nhờ vậy doanh nghiệp gia đình, đặc biệt các tập đoàn có xu hướng vượt trội hơn so với các loại hình doanh nghiệp khác về doanh số, lợi nhuận và các chỉ số tăng trưởng khác.

Ông Phạm Phú Trường, Tổng giám đốc GIBC cũng chỉ ra một số điểm mạnh của doanh nghiệp gia đình. Đó là yếu tố tin cậy, tinh thần trách nhiệm, sự cam kết dựa trên huyết thống và truyền thống đã phần cao hơn các công ty bình thường khác. Các thành viên gia đình có thể làm việc không lương, cống hiến hết mình cho doanh nghiệp kể cả lúc doanh nghiệp khó khăn nhất.

Bên cạnh đó, các quyết định trong kinh doanh sẽ linh hoạt hơn so với các công ty không có yếu tố gia đình. Do là thành viên trong gia đình nên việc hiểu rõ tầm nhìn, sứ mệnh và giá trị cũng như việc kết nối thông tin thường xuyên, trực tiếp sẽ giúp các quyết định nhanh, chính xác và linh hoạt.

Các doanh nghiệp gia đình cũng có xu thế hoạt động bền vững hơn về mặt tài chính do sự ảnh hưởng trực tiếp đến tợi ích tài chính của các thành viên trong gia đình. Họ có xu hướng tăng tài sản, tỷ lệ nợ trên tài sản thấp, quản lý chi phí chặt chẽ hơn và điều chỉnh lợi nhuận phù hợp với nhu cầu hoặc yêu cầu của các thành viên trong gia đình. Các xu hướng này sẽ có sự khác biệt nếu đó là công ty đại chúng.

Tuy nhiên, các thế mạnh kể trên có thể sẽ trở thành điểm yếu nếu các thành viên trong gia đình có giá trị sống quá khác biệt, không hoà thuận, không còn chung chí hướng.

Cũng bởi lý do này, sẽ có hai yếu tố quyết định thành công trong việc phát triển doanh nghiệp gia đình là sự đoàn kết giữa các thành viên trong gia đình vì lợi ích chung của doanh nghiệp và vấn đề quản trị doanh nghiệp phải theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại. Có như vậy doanh nghiệp gia đình mới phát triển theo hướng bền vững.

Dù giữ vai trò quan trọng, nhưng các doanh nghiệp gia đình cũng phải đối mặt với không ít thách thức. Ông Nguyễn Phước Hưng, Phó chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp TPHCM cho biết, do các chính sách kinh tế thay đổi liên tục, chưa tạo được môi trường kinh doanh ổn định, trong khi năng lực quản trị và quản lý của các doanh nghiệp gia đình chưa được chuẩn bị, chưa được chuyên nghiệp hoá… nên doanh nghiệp gia đình là đối tượng chịu nhiều rủi ro nhất vì công ty được điều hành dựa trên quản trị gia đình chứ không dựa trên hệ thống quản trị khoa học.

Thêm một thách thức nữa là sự chuyển giao quản lý giữa các thế hệ. Vấn đề chuyển giao cho thế hệ kế nghiệp đang là vấn đề “nóng bỏng”, cấp thiết để duy trì và phát triển doanh nghiệp gia đình. Hiện nay, do đặc trưng của quá trình phát triển kinh tế đất nước, nhiều doanh nghiệp gia đình vẫn chưa phát triển qua hết một thế hệ, hoặc mới bắt đầu quá trình chuyển giao cho thế hệ thứ hai. Bên cạnh đó, việc chịu ảnh hưởng của văn hoá Á Đông, những vấn đề tế nhị trong việc chuyển giao quyền quản lý giữa các thế hệ, việc thừa kế tài sản công ty… đang là những vấn đề rất được quan tâm của doanh nghiệp gia đình Việt Nam. Kế nghiệp là kế thừa và tiếp tục, nhưng kế nghiệp không chỉ đơn giản như vậy mà phải kế nghiệp sáng tạo. Nghĩa là không chỉ kế thừa truyền thống kinh doanh của gia đình mà phải bắt kịp với nhịp độ và xu hướng kinh doanh của toàn cầu để hội nhập và phát triển bền vững.

Trong phần toạ đàm, đại diện cho thế hệ kế nghiệp như bà Nguyễn Hồng Trang, CEO GS25; bà Dương Thị Minh Tuệ, Giám đốc phát triển kinh doanh Công ty CP Gỗ Minh Dương và ông Bùi Tuấn Minh, Phó Tổng giám đốc Deloitte Việt Nam sẽ cùng các chuyên gia và thế hệ sáng lập doanh nghiệp thảo luận về kế nghiệp doanh nghiệp gia đình nhằm phát triển ở tầm cao hơn trong bối cảnh hội nhập thị trường quốc tế và công nghệ số.

Hội thảo Quản trị doanh nghiệp gia đình do báo “TheLEADER” tổ chức chính là dịp để các chuyên gia, nhà sáng lập và thế hệ kế thừa các công ty gia đình thành công cùng 200 doanh nghiệp tham dự chia sẻ và phân tích những giá trị cốt lõi, những điểm mạnh và yếu của doanh nghiệp gia đình; từ đó tìm kiếm những giải pháp quản trị, giải pháp chuyển giao, gợi ý các chính sách để doanh nghiệp gia đình có điều kiện phát triển bền vững trong tương lai.

Theo HCM CityWeb